ካብ “ምውናን” ዝብል ዝተወስደ ስም እዩ። ህይወት ሃገር ናብራ ጉዳይ ስራሕ ፖለቲካ ሰም ክውንኖም ኣብ ምውሳኖም ተራ ክጻወትን ባህርያዊ ትዕልድቱ እዩ።

ንሃገረ ኣሜሪካ ዘቆሙ መስረትቲ ኣቦታት ንቅዋም ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ነዲፎምን ኣጽዲቆምን ንኻብ 200 ዓመታት ንላዕሊ እናተመሓየሸን እናተዓረየን ንክኸይድ መስርሕ ሰሪቶም ሓሊፎም። ኣብ ደሞክራስያውያን ሃገራት ነዚ መስርሕ ብዝተፈላለየ መንገዲ ይብጽሕዎ እምበር እቲ ኣምር ሓደ እዩ።

ብውልቀ ሰብ ደረጃ ብምስታፍ ብሕዝቢ ደረጃ ድማ ብዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ኣብ ውክልና ዝተመስረተ መንግስቲ ንዝሓልፉ ውሳነታት ብምድጋፍን ምንጻግን ምዕራይን ምዕባይን ምክትታልን ተራ ኣለዎ።

ኣብ ኤርትራ ሕዝቢ “ዋኒን” ካብ ዝሕደግ ነዊሕ ኮይኑ። ሎሚ ነዚ “ዋኒን” እዚ ናብ ዋና ክምለስ ምእንቲ ከመይ ኢሉ ከም ዝጠፍአን ከመይ ኢሉ ከምዝምለስን ንኩል ግዜ ከም ዘይሕደግን ዝግበር ትካላውን ልሰነ ሓሳብውን መስርሓውን ታሪኻዊ ኣብነታትን ንምስራጽን ንምቅጻልን ዝብገስ ዘሎ ዓምዲ እዩ።

እታ ቀዳመይቲ ከመይ ኣብዚ ተበጹሑ ንዝብል ኣብ ሓሶትን ናይ ሽዑን ሎምን ዲክተተር ቆራጽነትን ዝተመስረተ “ውዲት” ምስ “ሃገራዊ” “ነጻነት”ን ተኣሳሲሩ እታ “ደሞክራሲያውነት”ን መሰል ናይ ደቅ ሰብ ኣብ ተገባረ መዓልታዊ ናብራን ከይተኣሳሰረ ስለዝተረፈ እዩ። እዚ በሪሁ እዩ። ብኹሉ ሸነኹ እንተተተንተነ ድማ ኣይጽላእን፣ ታሪኽ ስለዝኾነ። ፍሉይነት ናይ ዲክታተርነት ኢሳያስ ክንዲ ጽንጽያ ይኹን ፍረ ጣፍ ዝኸውን ሓደጋ ዘየጻውርን ዘይጻወርን ኣብ ኣንነት ናይ ሓደ ውልቀ ሰብ ዝተመስረተ ኣገባብ ጥራሕ እዩ።

ስለዚ ናይ ሰናይን ደሞክራሲያዊ ኣሰራርሓ ዜጋታት ካብታ ዝነኣሰት ተግባር ባዕላቶም ንሕጊ ዘይኣተግበርዎን ዘይተቖጻጸርዎን ዲክታተርነት ክትኣታቱ ይጅምር። ምስትውዓልን ኣስተምህሮ ምቕባልን ምምሃርን ህላውኡ ዓቢ ጸጋ እዩ። ስለዚ ከኣ እዩ ኣብ ደሞክራስያውያን ሃገራት ኣብ ነንሕድሕደን ኲናት ኣይውልዓን ኣይገብራን ኣይሓስብኦኳ። ዘየረዳድእ እንተሃለወ ብኮሚተ ይፍታሕ። ዘተ ይግበር ነገራት ይትንተኑ መፍትሒ ይርከብ። ብዝተረፈ ኣብ ነንሕድሕዳዊ ጥቕሚ ዝተመስረተ ንግዲ የካይዳ።

በዚ መሰረት ብቕዓት ዘለዎም ሰባት ናይ ምምራጽን ምቕናይን ክሳብ ስርዓተ ዓመት ናይ ጉዳዮም ተወዲኡ ናብ ካልኦት ብሕዝቢ ዝተመርጹ ንኸመሐላልፉ ዕድልን ሰላምን ዝድለ። መስርሕ እዩ ደሞክራሲ። ንመስርሕ ዝጻባእ ስለምንታይ ተባሂሉ ይሕተት። ኣብ ነፍስ ወከፍ ዓዲ ከተማ ወረዳ ኣውራጃ ምምሕዳራዊ ኣተገባብራ ኣሎ። ብመስርሕ ስርዓተ ሕጊ ክኸውን ድማ ከምዝኽእል ርዱእ እዩ። ሎሚ ኣብ ግብሪ ዘይመውዓሊኡ እቶም ኣብ ኩሉ ደርቢ ናይ ስርዓተ መንግስቲ፣ ብውልቃዊ ባህርያቶም ከም ኣገልገልቲ ስርዓተ ኢሳያስ ተመዚዞም፣ የመሓድሩ ምህላዎም እዩ። ናይዚኣቶም ህላወ ምስ ናይ ስርዓት ስለዝተሓሓዝ ምልላዮም ጥራሕ እዩ ኣብዚ እዋን ዝድለ።

ኣብ ወጻእን ኣብ ትሕተ ደሞክራሲያዊ ስርዓታት ዝርከብ መበቆሉ ኤርትራዊ ዝኾነ ነፍስ ወከፍ ካብ ርእሱ ከምዝጀመረን እቲ ህሞት ድማ ኣብ መስርሕ ደሞክራሲ ብምእማን ከይዱን ኪኖ ሩቢኮን ተበጹሑ ከምዘሎ በዚ ለማቕነ ዝርአ ዘሎ ምህውታት ክዕዘብ ተኻኢሉ ኣሎ። ከምቲ ኤፍ. ዲ. ኣር. (ፕረሲደንት ሩዝቨልት) ኣብ ግዜ ቁጠባዊ ቁልውላው ስልጣን ስለዝተረከበ ዝበሎ፣ “እቲ ኣውራ ዘፍርሓና፣ ንባዕሉ ፍርሒ ጥራሕ እዩ”። "The only thing we have to fear is fear itself."


 


Help Andom, an Eritrean-American, get elected to Congress by donating at  andomforny.com/donate 

Latest

ምስጋና ካብ ስድራቤት ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣቦይ ተስፋጊዮርጊስ ብዓታይ

ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅሮን እነኽብሮን ኣቦና ኣቦይ ተስፋግዮርጊስ በዓታይ፡  ብኣካል ኣብ ቤትና መጺእኩም፡ ከምኡ’ውን ብዝተፋላለየ መንገዲ ናይ...

Eritrea: ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፡ ሎሚ ንጉሆ ሓይልታት ጸጥታ ጨውዮም ኣበይ ከምዝወሰዱዎ ከምዘይፍለጥን

ሎሚ ኣብ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክቃላሕ ንሰምዖ ዘለና ትርጉም ኣልቦ ናይ ሰላም ስምምዕ፡ ክምቲ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ናይ ሕልና እሱራት ኣብዚ ቀረባ እዋን...

ንደመር ብኣምሓርኛ፡ ንጥፋእ ማለት’ዩ ብትግረ።

Hidden Motives in Every Day Life: The Elephant In the Brain – Kevin Simler Robin Hanson 2018 ትብል...

ካልኣይ ቅሉዕ ደብዳበ ናብ ክቡር ዶክተር አብይ ኣሕመድ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ረፓብሊካዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ።

ብዕለት 5 ሰነ 2018፡ ነዚ ብኣኻን በቲ ብመንግስትኻን ናብ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ዝቐረበ ንብይን ኣልጀርስ ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት ተቐቢሉ ከፍጽም...

Eritrea: ፐሮጀክት ዓርቢ ሓርነት - ኣብዚ ሰሙን ካብ ዝበጹሑና ዜናታት:

እቲ ዕሉል ተለኣኣኪ ክፍእ ኮይኑ ኣሽሓት ሰባት ከበሳብስ ዝጸንሔ ወዲ ከበደ (ሓላፊ ቤት ምእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ) ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣቲዩ። እዚ ብጭካኒኡ ዝልለ ንጽሃት...

Eritrea: ምድማር'ዶ ወይስ ምፍዃስ?

ማንኪ፡ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስተር፡ ምሳኹም ክንድመር ንወያነ ኣጥፉኡልና። ዶ/ር ኣብይ፡ ክቡር ማንኪ፡ ጀመርቲ ስለ ዝኾና ገና ምድማር ኢና ዘለና። ንስኹም ግን ቀዲምኩም ኣብ ምፉዃስ (elimination) ኢኹም በጺሕኩም። ግዜ ሃቡና...