ሶፍያ ተስፋማርያም ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ኤምባስን ናይ ኤርትራ ማሕበረ ኮም ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣብ 600 ለ ዝርከብ ናይ ዋሽንግተን ቦታ ድማ ንእስ ዝበለ እትሰርሐሉ ናይ ገዛእ ርእሳ ኦፊስ ተዋሂብዋ ኣሎ ዝብል ዘይተረጋገጸ ወረ ይንገር ኣሎ። እዚ ኣብ ጎደና 600 ዝርከብ ቦታ ቅድሚ ገለ ዓመታት ብኤፍቢኣይ ተፈቲሹ ኔሩ።

ገለ ገለ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሰልፊ

 

ናይ ሶፍያ ናይ ምጽሓፍ ንጥፈታት ኣንጻር ተቓወምትን ናይ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ መለስ ዜናዊ መንግስትን ዘተኮረ ኢዩ።


ሶፍያን ጂ15ን

ብመስከረም 2001፣ ብድሕሪ'ቲ ብዙሓት ግዳያት ዘኸተለ ኣዕናዊ ናይ ዶብ ኲናት ምስ ኢትዮጵያ፣ ብ”ጂ15” ዝፍለጡ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ዝሰደድዎ "ቅሉዕ ደብዳበ" ናብ ፕረሲደንት ኢሳያስ ምስወጸአ እያ ሶፍያ ኣውራ ኣብ መጋባእያ ናይ መንግስቲ ምክልኻል ዝወጽአት።

ካብቶም ነዚ ደብዳበ ዝፈረሙ፣ ብዘይካ እቶም ኣብ ወጻኢ ዝጸንሑ ኣምባሳደር ሃይለ መንቀርዮስን ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያምን፣ መስፍን ሓጎስን፣ ኩሎም ብዕለት 26 መስከረም 2001 ካብ ዘዝነበርዎ ብመንግስቲ ምስተወሰዱ፣ ክሳብ እዚ እዋን እዚ ተሸሪቦም ኣለዉ። እቲ መበል 13ይ ፈራማይ መሓመድ ብርሃን ብላታ፣ “ተጣዒስ” ኢሉ ምስ መንግስቲ ድሕሪ ምትዕራቑ፣ ንወጻኢ ክኸይድ ተፈቒድዎ ኣብ ሃገረ ሽወደን እናተቐመጠ ጸጸኒሑ ኣብ መርበባት ጽሑፋት ከውጽእ ይረእ።

ብዛዕባ ጠፊኦም ዘለዉ “ጂ11” ኣብ ናይ ፓልቶክ ዝገበረቶ ዘረ፣ ሶፍያ ተስፋማርያም፣ መንግስቲ ዝወሰዶ ስጉምቲ ደጊፋን ተኸላኺላን ካልእ እውን ወሲኻትሉ።

ናይ ድሃይ ቢንያም ተኽለን ሓውን

 

ሶፍያን ሳልሕ ጆሃርን

ብዕለት 4 ጥሪ 2008 ንኣንበብትን ሰማዕትን ብሰምበደ ቃላት፣ ሶፍያ ኣካታዒ ንዝኾነ፣ ናይ ዓዋተ መርበብ ኢንተርነት ኣካያዲ፣ ሳልሕ ጆሃር (ቃዲ ነበር)፣ ዘጥቅዕ ጽሑፍ ኣውጺኣ። እቲ ኣውራ ዘስደመመ ቃላት ኣብ መበል 19ይ ሕጥበ ጽሑፍ፣ “ብ1977 እቲ ምንጪ…..” ዝብል ንባብ ይጅምር። እቲ ጽሑፍ፣ ኣብ ኣሜሪካን ክሮንክል ዝኣመሰሉን ካልኦትን ወግዓውያን ናይ ኣሜሪካ መርበባት፣ እኳ እንተተሳሕበ፣ ኣብተን ንመንግስቲ ኤርትራ ዝድግፉ መርበባት ጌና ይርከብ ኣሎ። እዚ ጽሑፍ ብዘስዓቦ መልስ ግብሪ፣ ሶፍያ ብስም ምጥፋእ ተኸሲሳ ካሊፎርንያ ኣብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ቀሪባ። ተኸሳሲት መንበሪኣ ኣብ ካሊፎርንያ ስለዘይኮነ፣ እቲ ፈራዳይ እቲ ጉዳይ ከምዘይምልከቶ ሓቢሩ ኣሰናቢትዎም።

ብድሕር’ዚ “ተዓዊተ” ዝብል ጽሑፍ፣ "ድሃይ" ኣብ ዝተባህለ ንመንግስቲ ኤርትራ ዝድግፍ መርበብ ኢንተርነት ኣውጺኣ። እዚ ናይ ስም ምጥፋእ ክሲ፣ እቲ ስርዓት ኣብ ስደት ንዝርከቡ ተቓወምቲ ንምዕፋን ዝገበሮ ናይ ሓሳባት ናይ ምግላጽን ምጽሓፍን መሰል መሕለዊ ኣብነት ክኸውን ይኽእል ኢሎም ዝኣምኑ ደገፍቲ ዝነበሮ ጉዳይ ስለዝነበረ፣ ከሳሲ ንደገፍቱ መልስን መዕለቢ ናይቲ ጉዳይን እዋናዊ ዝኾነ ሓበሬታን ስለዘይሃበ መዛረቢ ኮይኑን ሓደ ጽሑፍ እውን ወጺኡ።  


ሶፍያን ሽወደንን

ሶፍያ “ዓወታ” እናዘመረት ን“ቀርኒ ኣፍሪቃ” ዝምልከት ኣኼባ ኣብ ሶቶክሆልም ተሳቲፉ። ኣብዚ ኣኼባ ንናይ ክሲ ምክልኻል ጉዳይ ዝውዕል 100.000 ክሮነን ተዋጺኡላ።

ኣብ ሃገረ ሽወደን ምብጻሕ ኣብ ዘካየደትሉ እዋን፣ ምስ ናይ ዜና ማዕከን ኣብ ዝገበረቶ ቃለ መሕትት ብዛዕባ ናይ ሽወደን ኢድ ምትእትታው ዘለዋ ነቐፌታ ብቑጠዐ ኣነጺራ። “ናይ ሽወደን ዜና እንታይ ኢዩ ሽግርኩም? ሃገርና ባዕልና ከነመሓድር ግደፉና፤ ስለምንታይ ክንድዚ ብዛዕባ ዳዊት ይስሃቕ ትግደሱ? ሓደ ውልቀ ሰብ? እዚ ካምፐይን ንብላሽ ኢዩ” ክትብል ንዳገንስ ንይህተር ጋዜጠኛ ሳና ብዮርልንግ ነጊራ። እንታውነት ደሞክራሲ ብምልዓል ሕቶታታ ቀጺላ። “መን’ዩ ደሞክራሲ እንታይ ምዃኑ ዝውስን? ናይ ባዕልና ዓይነት ደሞክራሲ ኣለና! ናይ ብሓቂ ተቓውሞ የለቦን እውን፣ ኩሎም ደይ ዝሃደሙ ገበነኛታት ኢዮም።” በለት ሶፍያ ንዳገንስ ንይህተር (ብዲኤን ዝፍለጥ)። ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብዚ ጠውቑ።

 

ሶፍያን ንውልቀሰባት ዝምልከት እገዳን

ቅድሚ ገለ ዓማውቲ ይገብር፣ ሓብታ ሀለን ተስፋማርያም ኣብ ሓደ ወግዓዊን ንኹሉ ክፉት ዝኾነ ናይ ረድኤትን ሰብኣዊ ሓገዛት ኣብ ዝምልከት ጉዳይ፣ ኣስታት $10,000 ዝኸውን፣ ንመርዓዓ ዝተሓሰበ ገንዘብ ንናይ ኤርትራ “ጉዳይ” ከምዝወፈየት ኣፍሊጣ። እዚ ኣብ ናይ ኢንተርነት መርበባት ብናይ ደገፍቲ መንግስቲ (ክጃሃሩ) ምስተፈነወ፣ ናይ ዓዋተ ኣሰናዳኢ ሓደ ናይ ዋዛ ጽሑፍ ብዛዕባኣ ኣውጺኡ ኔሩ። እቲ ጽሑፍ ከም ሓንቲ ዝያዳ ኹሎምን ብኣገልግሎታውነታ “ብልጫ’ ከምዝረኸበት የስምዕ ኔሩ። እዚ ኾይኑ እቲ፣ ብድሕሪ እዚ ህላወ ፍትሕ ተፈጺሙ።

ጽሑፋት ሶፋያ፣ ሓደ ሓደ እዋን ዝርዝራውን ቅደም ተኸተል ዘለዎን፣ ብኣገባብ ክንበብ ዝኽእል ጽሑፋት ክኸወን እንከሎ፣ ኣብ ገለ ገለ እዋን ግን ጸርፍን ነድርን ነገርን ዝመልኦ ናይ ቃላት ጸድፊ ተድህብ። እዚ ዳሕረዋይ ናታ ኢዩ፣ እቲ ቀዳማይ ግን ብመንግስቲ ኤርትራ ዝወሃባ መደብ ዘለዎን ሕጋውን ምንጭታት ዝሓዘ ጽሑፋት እዩ፣ ይብሉ ገለ ተዓዘብቲ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ንጥፈታታት ምስ ናይ ኢትዮጵያ ተቓወምቲ ጉጅለታት ምስ ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ኾይንካ፣ ቃለ መሕትት ምግባርን ምርኻብን ይርአ ኣሎ።

ኣብ መስርሕ እተካይዶ ኢንተርነት ዝመደበሩ ጽሑፋትን ዓዲ ዓዲን ሃገራትን ምብጻሕ ኣገልግሎት፣ ንጥቅሚ እዚ ሕጂ ኣብ እገዳ ኣትዩ ዘሎ ስርዓት ኮይኑ፤ ብቐንዱ ግን፣ ብሰንኪ ጽሑፋታን ተኸታታልነታን ዝኣክል፣ ንገለ ኣብ ኢንተርነት ዝጽሕፉን ርእይቶ ዝህቡን ዝነበሩ ጸሓፍቲ ከምዘጽቅጡ ከምዝገበረት ተሓሲቡ በቲ ስርዓት ትምስገን እያ። እዚ ናይ ፕሮፓጋንዳ ኣገልግሎት ምስቲ ን”ነጻ” ማዕከናት ከም ኣስሓይታ ዘሰክሖ ጠባይ ኢሳያስ ይኸይድ ኢዩ።

ሶፍያ ተስፋማርያም፣ ኣቦኣ ናይ ኢትዮጵያ ኣየር መንገድ ሰራሕተኛ ስለዝነበረ፣ ኣብ ኢትዮጵያ እያ ተወሊዳ ይበሃልን፤ ብድሕር’ዚ ድማ ኣብ ዝተፈላለያ ናይ ኣፍሪቃ ሃገራት ዓብያን ድሕሪ ነዊሕ እዋን ድማ እቲ ስድራ ኣብ ከባቢ ቨርጂንያ ሰሪቱ። ሶፍያ በዓልቲ ሓዳርን ኣደ ሰለስተን እያ። ብደረጃ ትምህርቲ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ኮለጅ ወዲኣ።

እዚ ኣብዚ እዋን ሒዛቶ ኣላ ዝበሃል ናይ ስራሕ ቦታ፣ እቲ ጸሃይ ሃብተማርያም ዝነበረቶ ከም ናይ ፖለቲካ ሓላፊት ዝፍለጥ ዝነበረ ኾይኑ፣ ካብኡ ቁሩብ ልዕል ብዝበለ እያ ተዋሂባ ዘላ ዝብሉ ኣለዉ። ጸሃይ ሃብተማርያም፣ ምስ ናይ ሃዋርድ ዩኒቨርስቲ ሰርጀን ዝኾነ በዓል ቤታ ዶክተር ሃይለ መዝገበ፤ ንምንባር ናብ ኤርትራ ስለዝኸደት እያ እቲ ናይ ስራሕ ቦታ ገዲፋቶ። ሰብ ንጸሃይ ክድውለላ እንከሎ “ፖለቲካዊ ኦፊሰር” ዝብል ቮይስ እዮም ዝሰምዑ ኔሮም ደወልቲ።
 
ኤርትራ ካብ ታሕሳስ 23፤ 2010 ጀሚራ ኣብ ትሕቲ እገዳ ዝኣተወት ሃገር ኢያ። እዚ እገዳ እዚ ናይ ምጋሽን ናይ ኣጽዋርን ናይ ውልቀ ሰባት ንብረት ኣብ ምድስካልን ዘድሃበ ብሕጊ ዝሓለፈ ውሳነ ኢዩ።

እዚ ሓድሽ ሰብ ናይ ምቑጻር ውሳነ ብኤምባሲ፣ ነዚ እገዳ ዘስዕቦ ሕጽረት ናይ ዲፕሎማስያውያን ጋግ ንምምላእ ዝዕለመ እዩ ይብሉ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ተዓዘብቲ። እዚ እቶም ንቋንቋ እንግሊዝ ዝመልኩ ኣማኸርቲ የማነ ገብረኣብን የማነ ገብረመሰቀልን ካብ ምጋሽ እንተደኣ ተኣጊዶም ማለት ኢዩ። ሶፍያ ኣብ ቅድመ ግንባር ናይዚ ብስርዓት ኢስያስ ዝካየድ ዘሎ መኸተ እኳ እንተተራእየት፣ እቶም ቀንዲ ኣተግበርቲ ናይ ምፍርራሕን ጸለመን ናይቲ ስርዓት’ሲ ጌና ብድሕሪ መጋረጃ እዮም ዝሰርሑ ዘለዉ ይበሃል።

 

ፍረወይኒ ተኸስተ


Help Andom, an Eritrean-American, get elected to Congress by donating at  andomforny.com/donate 

Latest

ምስጋና ካብ ስድራቤት ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣቦይ ተስፋጊዮርጊስ ብዓታይ

ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅሮን እነኽብሮን ኣቦና ኣቦይ ተስፋግዮርጊስ በዓታይ፡  ብኣካል ኣብ ቤትና መጺእኩም፡ ከምኡ’ውን ብዝተፋላለየ መንገዲ ናይ...

Eritrea: ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፡ ሎሚ ንጉሆ ሓይልታት ጸጥታ ጨውዮም ኣበይ ከምዝወሰዱዎ ከምዘይፍለጥን

ሎሚ ኣብ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክቃላሕ ንሰምዖ ዘለና ትርጉም ኣልቦ ናይ ሰላም ስምምዕ፡ ክምቲ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ናይ ሕልና እሱራት ኣብዚ ቀረባ እዋን...

ንደመር ብኣምሓርኛ፡ ንጥፋእ ማለት’ዩ ብትግረ።

Hidden Motives in Every Day Life: The Elephant In the Brain – Kevin Simler Robin Hanson 2018 ትብል...

ካልኣይ ቅሉዕ ደብዳበ ናብ ክቡር ዶክተር አብይ ኣሕመድ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ረፓብሊካዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ።

ብዕለት 5 ሰነ 2018፡ ነዚ ብኣኻን በቲ ብመንግስትኻን ናብ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ዝቐረበ ንብይን ኣልጀርስ ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት ተቐቢሉ ከፍጽም...

Eritrea: ፐሮጀክት ዓርቢ ሓርነት - ኣብዚ ሰሙን ካብ ዝበጹሑና ዜናታት:

እቲ ዕሉል ተለኣኣኪ ክፍእ ኮይኑ ኣሽሓት ሰባት ከበሳብስ ዝጸንሔ ወዲ ከበደ (ሓላፊ ቤት ምእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ) ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣቲዩ። እዚ ብጭካኒኡ ዝልለ ንጽሃት...

Eritrea: ምድማር'ዶ ወይስ ምፍዃስ?

ማንኪ፡ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስተር፡ ምሳኹም ክንድመር ንወያነ ኣጥፉኡልና። ዶ/ር ኣብይ፡ ክቡር ማንኪ፡ ጀመርቲ ስለ ዝኾና ገና ምድማር ኢና ዘለና። ንስኹም ግን ቀዲምኩም ኣብ ምፉዃስ (elimination) ኢኹም በጺሕኩም። ግዜ ሃቡና...