ናይ ዑቕባ መሰል፣  ናይ ፖለቲካዊ ጸቕጢ ዝወረዶም (ናይ ርእይቶ፣  ነጻ ሓሳብ ምግላጽ ምዝራብን ዝተሓረሞም፣ ናይ ሕብሪ ጸቕጢ፣ ናይ ብሄርን ዓሌትን ጸቕጢ ኮነ፣ ዘይተኣደነ ዲክታቶሪያዊ ዓመጽ፣ ፍትሕን ሕግን ዘየኽብር ሃገር ስርዓት ኢየ በሃሊ ዘስዕቦ ጭቆና) ብዝምልከት፣  ከም ፍጡራት ባህርያዊ መሰሎም ዝተነፍጉ ደቂ ሓንቲ ሃገር ዘውሕስ፣ ኩለን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣባላት ዝኾና ሃገራት፣ ንዑቕባ ሓተቲ መሰሎም ከኽብራሎም ዝጸደቐን ዘረጋግጽን  መትከልን ውዕልን ኢዩ።

ኩሉ ኤርትራዊ፣ ዳርጋ ተስዓን ትሽዓተን ካብ ሚእቲ (99%) ነዚ መሰል ተጠቒሙ ኣብ ወጻኢ ይነብር ኣሎ። ነቶም ዝጸበቦምን ሃገሮም ብዘይ ድልየቶም ራሕሪሖም ክስደዱ ዝተገደዱን ድማ፣ እቶም ንጣር (ነዚ ዘይምልከቶም) ኣብ ህዝቦም ዝወርድ ዘሎ ጭቆና ብብሩህ ተዓዚቦም ሓልዮት ክህልዎም ምተገበአ። ነዚ ምስ ዝጥሕሱ ግን፣ ከም ኩነታቱ “መንግስቲ ኢየ” በሃሊ ኣብ ናይ ግብረ-ሽበራ ተዋፊሩን ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ፣ ንሃገርና  ከም ትፍንፈን ገይሩን፣ ንጅግነንት ህዝብናን ታሪኽናን ደምሲስዎ ይርከብ። እዚ ንህዝብና ሓሚስዎ፤ ካልኦት ሃገራት ግን፣ ክጽመምኦ ኣብ ዘይክእላሉ ወጥሪ በጺሕን ይርከባ። ኣብዛ እዋን እዚኣ ብፍላይ መሸንቆቓ ኣብ ክሳዱ ኣትያ፣ ትንፋስ ኣብ ትኸልኣሉ ዘለኣ እዋን፣ ሃገርን ህዝብ ለኪሙ ክጠፍእ ተዋፊሩ ዝርከብ። ንዓናኸ ሽንና እንታይ ከኸውን ኣለዎ። ብዘይካ ንመሳርሕቱ ምቅላዕ ካልእ ዕማም የብልናን።

እዞም ከም መሳርሕቱ ዝዋፈሩ በሃማት ፣ ኣብ ሰራዊት ኮነ ኣብ ህዝቢ፣ ሓደ መላኺ ብመጀምርያ ነቶም ከይተመራመሩ ዝቕበሉን፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ጸቢብ ትሕቲ ሃገራዊ ቅርጺ ዝርከቡ ኢዩን ዘታልል። ኣብ ውሽጢ ህዝባዊ ግንባር፣ ተሓላቒ ጭቁናት ክመስል ኢዩ ንተጋደልቲ ኣእሚኑ፣ ንሸርሓዊ ተንኮሉ ሃሳስ ቅብኢ ለኽዩ ዘስሓቶም። ነቶም ወለዶም ክሳብ ክብ ዝብለን ልዑል ትምህሪቲ ዘብጽሕ  ዘቕሰምዎም፣ ሃገር ብርሃና ክዕውር ምእንቲ ኢዩ ዓቐን ብዘይብሉ ቁጽሪ ቀንጺልዎም። መሳርሕቱ ኤርትራ ዘይኮነ፣ ሕቶኦም ናይ ወዲ ኣፈወርቂ ዝብል ጥራይ ኢዩ። ከም ጻድቕን ብሓደ ወገን፣ በቲ ካልእ ድማ ከም ሰቦምን ወገኖም፣ በቲ ሳልሳይ ድማ ከም ክርስትያናዊ ኣካሎም ገይሮም ክኣምንዎ ተዋፊሮም። ንኹሉ እዚ ድሑር ሕማማት እዚ ብዘይርድእዎ ኢዩ ኣብ ትሕቲ ቆርቦቶም ኣስፊርዎ።
 
እዞም መሳርሕቱ ንእማመ ዓለም ጥሒሶም ተሳተፍቲ ሰልፉ ክኾነ መዲቦም ኣለዉ። ምስኦም ኣብ ኩሉ ጸፍሕታት ቦታ ዝሰኣኑ ነዳያት ምሁራት ዓያሱ ደድሕሪ ተበላጺ መርገጺኡ ይጓዝሙ። ኣብዚ ንነፍስ ወከፎም ዘሕትቶም ከም ዝኾነ ክፈልጡ ይግባእ። እዚ ዘይተመርጸን ስልጣን ምብሓት ዝሕማሙ ኣራዊትነቱ እንዳ ተፈልጠ ኸይዱ ኢዩ። ብሰንኪ ድኻምና ከም መንግስቲ ኣባል ዓለም ኮይኑ ኣብ ዲፕሎማስያውን ወግዓዊ ሃገራትን ኣባል ክኸውን መሰሉ ተኸቢሩሉ ይርከብ። ከምቲ ንሃገርና ትሕቲ እግሩ ዝረገጻ፣ ንዓለም ድማ ሕጅውን መንገፍ ዶሮንኡ ክገብራ ተመጣጢሩ።  ዓለም ድማ ዓበድበድ ክሳብ ዝብል ንኹሉ ኣዕናዊ መንደቑ ዓነውነው ዘብል ስጉምቲ ኣብ ምውሳድ ትርከብ። ኣብ ሃገርን ህዝብን ዝወርድ ስቅያት ኣብቲ ዝለዓለ ጥርዙ ኢዩ ኣብጺሕዎ። ንዕኡ ግን እታ ዝተሓተት ቀዳመይቲ ክፍሊን ፈላሚት ስጉምትን ኢያ ምጻራ ስኢኑ ጽርውርው ኣቢላቶ። ካልኣይ ድማ ዓሎቕ ንገለ ናይ ህዝብና ከም ድልየቱ እንተ ዓሎቐ፣ ዓለም ብዓለማ ንሓደ ተመክሮን ብልሕን ዝጎደሎ ዘይሞያዊ ናይ ፖለቲካ ሰብ ዘይተዐግስ ኣይኮነትን። ንሙክርን ዓቕምን ዘለዎ ተዋሳኢ እውን መስመሩ ምስ ዝስሕት፣ ኣብ ናይ ጽሉላት መድረኽ ንበይኑ ኢያ ተሳዕስዖ። እንሆ ድማ መናፍሑን ሃሱሳትን ኣዋፊሩ ከርዕድን ክሽሕጥን ጀሚሩ። እንቃዓ  ጃህራስ ዘይውዳእ መሲልዎ ይኸውን። ዓለም ግን ምስቲ ኣብ ዙርያኣ ትገብሮ ሕንባበ፣ ናታ ፍሉይ ምዕባለን ስጉምትን ስለ ዘለዋ፣ ነታ መናፍሕ ቲቪ ኤረ ንገለ ኣዋርሕ መእወይት ገዲፋቱሉስ፣ ነቶም ዝዳናገሩ ዘለኹም ዶሮና ንገፉ ትብሎም ኣላ።
 
ዘይቅዋማውን ዘይፍትሓውን ኣካይዳ ጥራይ ዘይኮነስ፤፣ ኣብ ከባቢና ማሕበራዊ ምቅይያራት ክዕንቅፍ ኮነ ኢሉ ውግእን ህውከትን ብምልባዕ፣ ኣብ ከባቢና ንዝርከቡ “ተቓወምቲ” ጎረባብቲ ብጭቡጥ ዕጥቅን ማልን ከም ዘዋፍር ተረጋጊጹን ተኸሺሑን። ህዝቢ ጅሆ ሒዙን ንውዕዉዕ ሃገራዊ ስምዒት ኣደስኪሉን፣ ንቕሓት ቃልስና በሪዙን፣ ነዞም ሎሚ ዓለም እንታይ ከም ዝኾነት ብዝረስዑ ዕሱባቱ ድላዩ ክፍጽምን፣ ጠንቂ ህላዌና ዝኾነ ናይ ጥፍኣት ባርዕ ክውልዕ ሓዊ ይጽሕትር ኣሎ።

ንህዝቢ ኤርትራ፣ ብህ.ግ.ደ.ፍ.፣ ዘይተኣደነ ማዕቀብ ካብ ዝወርዶ ዛጊድ 19 ዓመታት ኮይኑ ኣሎ። ካብቲ ኣብ ብህ.ግ.ደ.ፍ. ዝወረደ ማዕቀብ ዝዓቢ የለን። ጭቁን ኤርትራዊ ነታ ተኣሲሩላ ዘሎ ሰንሰለት ክፈትሕ ሕጂ ወስ ክብል ኣለዎ። ስለዚ ንሕና ኩላህና ዝተጸየቐ ጽዩቕን ፍንፉንን ጉጅለ ኣልጊስና፣ ብተስፋ ንሃገርና ንምለሰሉን፣ ሰላምን ቅሳነትን ትረኽበሉ፣ መስርሕ ደሞክርስናና ዘጸልመቶ ከይኣኽሎ፣ ኣብ ወጻኢ ስዒቡ ብናቱ ጃለታት ከጸልምተና ኣይነፍቅድን። ነቶም ዓቀይታቱን ሰዓብቱን ክንምክቶም እንበር ስቅ ክንብል ኣይግባእን።
 
ንሕና ኤርትራውያን ብስርዓታት እምበራጦርያዊትን ደርጋዊትን ኢትዮጵያ ብተኸታታሊ ዝወረደና ቅንጸላን ግፍዕታትን ማእሰርትን ስደትን መዋጽኢ ኣናዲና ነቲ ዓንቀጻት ሕቡራት ሃገርራት ተጠቕምናሉን ተዓቒብናሉን። ሎሚ ንውልቃዊ ረብሐኦምን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንስለላዊ መርበቡ መራጎዲ ገይሩ ኣብ መንጎና ተቐርቂሩ ብኣታቶም ህላዌና ከህጥም ብሸለልትነት ክንምልከቶ ኣይንደልን። ሓልዮት ስድራታትን ናይቶም ብጭቆኑኡ ንጥምየትን ዕርቃን ዝተቓልዑ ሪኢና ምጽማምና ንርብሓ እዚ ኣርዌን መሻርኽቶምን ክልወጥ ምጽባይና፣ ዓቢ ጉድለት ከም ዝኾነ ንኹሉ ብሩህ ኽኸውን ኣለዎ። ንመን ከተዓሻሹ ኢዩ፣ ገባቲን መዝማዚትን ኣመሪካ ዝብል መናፍሕን ፕሮፓጋንዳን ዝፍኑ? እተን ዝምዝመዛ ሃገራት እንተበላስ፣ ምስ ኣመሪካ ክደራደራ ይኽእላ። ንሕና ካብቲ ህግደፍ ዝምዝምዘና ሓሊናስ እንታይ ብኣመሪካ ዝስረቕ ሃብቲ ተገቢቱና ኢዩ? ንኣመሪካ ኢሰያስ ዝያዳ ይቐርባ። ናይ ሲኣይ ኤይ ዓስከር ልዕሊኡ እሞ መን ኣብ ሃገርና ኣሎ። ቁራስ ንኢሳቶ ዘዕገርግር ዘሎ ጉሒላስ ክትምዝምዝ ደልያ ዝብል መደረ ወግሐ ጸብሐ ነቶም ሃሱሳቱ መባኹዕቲ ክትኮኖም ኢዩ ዘላዕጥጦም። ቅድም ኣብ ሃገርና ዝግበትን ዝምዝመዝዝን ድፈረየ እንታይ ኣሎ? ሳልኡ ማሕበርነት ንመላእ ህዝብና ኣብ ባይታ ሕሉፍ ድኽነትን ጥምየትን ኢዩ ኣውሪድዎ። እተን ቁርብ ቁራቦ ዝፈረያ ንሱን ደገፍቱን’ዶ ኣይኮኑን ዝለቕምወን? ኤርትራ ሃገርና ,,እንዳ ቋሕ ተመሳሕ“ ኮይና ተሪፋ።

ነቶም ሃሱሳቶም ድማ ክፈልጥዎ ነቲ መርገጺ ሑቡራት ሃገራት ክሳብ ጭርውርው ዝብሎም ክንሕብሮም ንፈቱ። ሕጂ ግን ካብ ሳዕሳዕካ ተቖጻጸ፣ ኣብ ዓበቕካ ቶቓናደፍ ስለ ዝኾነ፣ ኣብ ዘለኾሞ ሃልዉ ኣንጻርኩም መገዲ ጭካነ ክንከይድ ንመርጽ።

ኢሰያስ ኣብዚ የለን፣ ንዓና እስኻትኩም ኢስይሳትና ኢኹም። መንበሪና ባርዕ ከተእትዉሉ ኣይንጽበን። ንስኹም ድርብ መለክዕ ኣለኩም። ሓሲኹም ዕቕባ ትሓቱ፣ ተሞኽሊኹም ብጥውይዋይ ድማ ኣስመራኹም ትበጽሑ። ስለዚ ስጉምቲ ክንወስድ ዘኽእለና ሕጋዊ መስርሕ ኣብ ኢድና ስለ ዘሎ ናይ ግድን ኣብ መደምደምታ ክንበጽሕ ኣገዲድኩምና።

ንስኹም ደቂ ሃገር ኮንኩም ንኤርትራ ክትበጽሕዋን ክትረግጽዋን፣ ንሕና ምሉእ ናጽነት ንኹላትና ብማዕረ ስለ ዝበልና፣ ኣደና ኤርትራ ትሓሪማትና ክትተርፍ፣ ማለት ዘበት ኢዩ። ተፋቒርናን ተሳኒናን ምስኡ’ውን ተሓቛቒፍናን ሽግርና መቃለልናዮ። ዓስ እብለኪ ኪር እበለኪ እንተ ኣበኺ ንዝብኢ እህበኪ ኮይኑና። ንሓዘናን ጓሂናን ከም ሕመቕ ካብ ቆጸርክሞ፣ ንሕና ኣብ ናይ ስደት ዓለምን ትሕቲ ሕግን ስለ ዘለና፣ ንበለጽኩም ዘይነጋልጸሉ ምኽንያት የብልናን። ኣብ ኤርትራ ድማ ተሞኽሊኹም ኣቲኹም ሃገራውያ ክትኮኑ ኣይንጽበን።

ንዓና እታ ንደልያ ኤርትራ ክሳብ ክንረኽባ ዘለናዮ ቦታ ጎጆና ኢያ። ክትጽዩቕልናን ከም ክትዕሉቑናን ስቕ ኣይንብልን። ብዘለና ሕጋዊ መድረኽ ተጠቒምና ንገጥመኩም፣ ካልእ ኣማራጺ መንገዲ የለን። ንኹሉ ሕጋዊ ሕቶታት ክንጥቀመሉን፣ ኣብተን ንነብረለን ዘለና ሃገራት ጽላልን ቅዋምን ስለ ዘሎ፣ ነቲ ናይ ዑቕባ ምሕተቲ ሕግጋት ኮነ ነቲ መሕተቲ ተዛማዲ ዝኾነ ተግባር ክትነብሩ ጸኒሕኩም፤ ብሓሶት፣ "ኢሳያስ ኮነ ህ.ግ.ደ.ፍ. ጸሊእና ኢና ዝወጻእና፣ ክትብሉን፤ ብኣንጻሩ ድማ ንምንታይ ማዕቀብ ትገብሩሉ ዝብል ሰላማዊ ሰልፊ ገርኩም ክትድግፍዎን፣ ስቕ ኢልና ኣይንምልከትን። ፍተዉ ጽልኡ ደንበና ከተጋዕዝዩ ስቕ ኣይንብልን።

ደቅና ፈቐዶ ባሕሪ፣ ኣብ ሰሃራ ኣብ በርኻታት ሲና እንዳ ሃለቑ ከለዉ፣ ምስኦም ተቐርቂሮም ዝመጹ፣ ሃሱሳት ንኹሉ ናይ ዑቕባ መሰል ገልቢጦም ብሕቡእ ፎርም እምባሲ ሽፍታ መሊኦም ክነብሩን፣ ናይ ተቓወምቲ ወረቐት ረኺብና ካብ ሰለጠና ድሕሪኡ ከም ድላይና ዝብል፣ ዕሽነት እንበር ካልእ ትርጉም ክህልዎ ኣይክእልን። ዕድመ ዲክታተር መናዋሕቲ እስኹም እቶም ድርብ መለክዒ ዘለኩም ኢኹም።

ይቕጽል.....


Help Andom, an Eritrean-American, get elected to Congress by donating at  andomforny.com/donate 

Latest

ምስጋና ካብ ስድራቤት ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣቦይ ተስፋጊዮርጊስ ብዓታይ

ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅሮን እነኽብሮን ኣቦና ኣቦይ ተስፋግዮርጊስ በዓታይ፡  ብኣካል ኣብ ቤትና መጺእኩም፡ ከምኡ’ውን ብዝተፋላለየ መንገዲ ናይ...

Eritrea: ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፡ ሎሚ ንጉሆ ሓይልታት ጸጥታ ጨውዮም ኣበይ ከምዝወሰዱዎ ከምዘይፍለጥን

ሎሚ ኣብ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክቃላሕ ንሰምዖ ዘለና ትርጉም ኣልቦ ናይ ሰላም ስምምዕ፡ ክምቲ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ናይ ሕልና እሱራት ኣብዚ ቀረባ እዋን...

ንደመር ብኣምሓርኛ፡ ንጥፋእ ማለት’ዩ ብትግረ።

Hidden Motives in Every Day Life: The Elephant In the Brain – Kevin Simler Robin Hanson 2018 ትብል...

ካልኣይ ቅሉዕ ደብዳበ ናብ ክቡር ዶክተር አብይ ኣሕመድ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ረፓብሊካዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ።

ብዕለት 5 ሰነ 2018፡ ነዚ ብኣኻን በቲ ብመንግስትኻን ናብ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ዝቐረበ ንብይን ኣልጀርስ ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት ተቐቢሉ ከፍጽም...

Eritrea: ፐሮጀክት ዓርቢ ሓርነት - ኣብዚ ሰሙን ካብ ዝበጹሑና ዜናታት:

እቲ ዕሉል ተለኣኣኪ ክፍእ ኮይኑ ኣሽሓት ሰባት ከበሳብስ ዝጸንሔ ወዲ ከበደ (ሓላፊ ቤት ምእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ) ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣቲዩ። እዚ ብጭካኒኡ ዝልለ ንጽሃት...

Eritrea: ምድማር'ዶ ወይስ ምፍዃስ?

ማንኪ፡ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስተር፡ ምሳኹም ክንድመር ንወያነ ኣጥፉኡልና። ዶ/ር ኣብይ፡ ክቡር ማንኪ፡ ጀመርቲ ስለ ዝኾና ገና ምድማር ኢና ዘለና። ንስኹም ግን ቀዲምኩም ኣብ ምፉዃስ (elimination) ኢኹም በጺሕኩም። ግዜ ሃቡና...